Rus adabiyoti va o‘qitish metodikasi kafedrasi

Rus va chet el adabiyoti kafedrasi 1940-yilda tashkil topgan bo`lib, dotsent D. Ya. Vifliyemskiy kafedra mudiri lavozimida ishlagan, 1964-1971-yillar professor V.I. Makov, 1971-1976-yillar dotsent L.N.Lavrentyeva, 1976-1985-yillar f.f.d., professor L.D.Usmanov, 1985-1996-yillar dotsent G.Sh. Abdullayeva, dotsent E.I. Podlipskaya, dotsent S.G. Gafurdjanov, 1996-2004-yillar f.f.n., dotsent N.A.Chekulina, 2004-2012- yillar f.f.n., professor N.M.Mirkurbanovlar kafedra mudiri lavozimida faoliyat yuritdi.
Hozirgi kunda ushbu kafedrani f.f.n.dos. Yu.U.Matenova boshqarib kelmoqda.
Urush yillaridan avval Soyuz respublikalaridagi iqtisodiy va madaniy munosabatlar rivojlanib va mustahkamlanib bormoqda edi. O`zbekistonning Rossiya bilan iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish va ravnaq toptirishi uchun rus tili va adabiyotini faol o`rganish katta ahamiyat kasb etadi.
Rus tili va adabiyotini bilish oliy ta`limga mutaxassis pedagoglarni tayyorlash jarayonida ham katta ahamiyatga ega bo`ldi. Hammaga ma`lumki, til – olamning eng yaxshi kalitidir, adabiyot esa san`atning bir turi va u yoshlarning axloqiy, madaniy va ma`naviy ko`rinishini shakllantirishda jiddiy faktor bo`lib xizmat qiladi. Bu haqiqatni anglash 1940-yilda Nizomiy nomidagi pedagogika instituti tarkibida ixtisoslashtirilgan rus va chet tili adabiyoti kafedrasini tashkillashtirishga asosiy sabab bo`ldi.
Bunday yangi kafedrani tashkillashtirish kabi mas`uliyatli va faxriy vazifani o`z bo`yniga birinchi mudir - Dmitriy Yakovlevich Vifliyemskiy oldi. Bunday taniqli olimning hissasi kafedraning ko`rinishini keyingi yillarda aniqlab berdi. Yuqori ilmiy kuch, pedagogik mehnatga bo`lgan o`ziga xos munosabati, o`quvchilariga bo`lgan mehr – yangilangan va zamonaviy kafedraning bugungi kunda ham axloqiy yo`nalish bo`lib qolmoqda.
Yana bir ahmiyatli shaxs, buyuk olim va pedagog – professor Makov V.I. ikkinchi kafedra mudiriga aylandi. 1964-yildan 1971-yilgacha uning boshchiligi ostida kafedra yirik sonda yosh olimlar va shunchaki yaxshi o`qituvchilarni chiqardi.
1971-yildan 1976-yilgacha kafedrani dotsent Lavrentyeva K.N. boshqardi, 1976-yildan 1985-yilgacha – filologiya fanlari doktori Usmonov L.D., 1985-yildan 1996-yilgacha kafedrada Abdullayeva G.Sh., Podlipskaya E.I., Gafurdjanov S.G. kabi dotsentlar mudirlik qilishdi, 1996-yildan 2004-yilgacha kafedrani dotsent Chekulina N.A. boshqardi, 2004-yildan 2012-yilgacha kafedrani professor Mirkurbanov N.M. boshqardi.
Kafedraning faxri va yutug`i – turli vaqtda kafedra tarkibida bo`lgan adabiyotshunos olimlar, professorlar va dotsentlar yoshlarning ta`lim va tarbiyasida o`z hissasini qo`shganligi. Shunday qilib, turli yillarda dotsent Vifliyemskiy Dmitriy Yakovlevich, filologiya fanlari doktori Lixodziyevskiy Stepan Ivanovich (chet tili adabiyoti tarixi), Ulrix Lidiya Nikolayevna (XX asr rus adabiyoti tarixi), Soyfer Mark Ilich (XX asr rus adabiyoti tarixi), filologiya fanlari doktori Makov Vasiliy Ivanovich (XX asr rus adabiyoti tarixi).
Shundan buyon kafedra dotsent Vladimirskiy Anatoliy Georgiyevich, professor Lixodzievskiy Anatoliy Stepanovich, filologiya fanlari doktori Varfolomeyev Ivan Pavlovich, professor Mirkurbanov Nasirulla Mirsultanovich, dosent Filippov Petr Petrovich, dosent Pissova Alina Zaxarovna, dosent Bogdanova Tatyana Vladimirovna, dosent Shamuratova Svetlana Naumovna kabi mutaxassislar bilan to`ldi.
2012-yildan buyon filologiya fanlari nomzodi, dotsent Matenova Yu.U. kafedra mudiri bo`lib ishlab kelmoqda.

2012-yildan buyon filologiya fanlari nomzodi, dotsent Matenova Yuliya Umidovna kafedra mudiri bo`lib kelmoqda. Matenova Yu.U. “Chet el adabiyoti tarixi” (bakalavriat) va “Jahon adabiy jarayoni” (magistratura) fanlari bo`yicha ma’ruza o`qiydi. Matenova Yu.U. muallifligida “Rus adabiyoti tarixi (XIX asrning 1-yarimi)” nomli elektron darslik, “Jahon adabiyotidan seminar mashg`ulotlar” nomli o`quv-uslubiy qo`llanma, Chet el adabiyoti (XIX asr) bo`yicha uslubiy qo`llanmalar yaratilgan.
Matenova Yu.U. o`zining «Межкультурное пограничье в творчестве Э.-Э. Шмитта» mavzusidagi ilmiy tadqiqot ishi ustida ishlab kelmoqda va bir qator respublika va xorijiy to`plamlarda ilmiy maqola va tezislar chop ettirgan.
Hozirgi vaqtda kafedra tarkibi 11 nafar professor-o`qituvchilardan iborat, ulardan:
1 f.f.n., professor
3 f.f.n., dotsent
2 katta o`qituvchi
4 o`qituvchi
Kafedra ilmiy salohiyati 45% tashkil etadi.

Учебная работа
Photo: © Морозова Ю.В.

Учебная работа
Photo: © Корзун А.В.

Учебная работа
Photo: © Юнусова Х.Ю.

Kafedraning «Модернизм и современный литературный протсесс» nomli rejadagi ilmiy mavzusi asosan uch yo`nalish bo`yicha amalga oshiriladi: hozirgi zamon adabiy jarayoni tahlili; adabiyotshunoslikka oid an’anaviy mavzu va muammolarni o‘rganishda modernizm nuqtayi nazaridan kelish, adabiyotshunoslik fanlarini o‘zlashtirishni optimizatsiyasiga qaratilgan zamonaviy pedagogik texnologiyalarni ishlab chiqib amaliyotga tatbiq etish.

Научная и научно-методическая продукция кафедры
Photo: © Кафедра русской литературы и методики преподавания

Kafedraning tarbiyaviy ishlari o‘z ichiga murabbiylik ishini, to‘garak ishini, hayr-ehson va obodonlashtirish ishlariga talabalarni jalb qilishni qamrab olgan. Kafedraning tarbiyaviy ishi doirasida turli xil ijodiy kechalar, breyn-ringlar, konkurslar va she’r o‘qish kechalarini oladi. Ushbu kechalarning mehmoni bo‘lib O‘zbekistonning shoir va yozuvchilari ishtirok etishadi. Kechalarda ishtirok etish talabalarda o‘z iste’dodlari va qobiliyatlarini ko‘rsatish uchun, shuningdek, Toshkent shahrining san’at ko‘rgazmalari, teatr va muzeylarini ko‘rish uchun imkoniyat yaratadi.

Театральный кружок "Орфей"
Photo: © Матенова Ю.В.

Встреча с поэтом Б. Ахмедовым
Photo: © Кафедра русской литературы и методики преподавания

To`garaklar

«Orfey» drama to‘garagi repertuari asosini rus va chet el mumtoz adabiyoti asarlari tashkil etadi. To‘garak rahbari Matenova Yu.U. dir. Har bir sahna ko‘rinishi asarlar izohli tahlili va obrazlar tavsifi bilan olib boriladi. To‘garak 2012-yilning oktyabr oyidan hozirgi kungacha faoliyat yuritib kelmoqda. To‘garak tarkibiga rus tili va adabiyoti, koreys tili va adabiyoti, ingliz tili va adabiyoti yo‘nalishlari talabalari kiradi. O‘tgan vaqt mobaynida Plavt komediyalaridan, Esxil, Yevripid, Shekspir tragediyalaridan va Robert Berns va Sergey Yeseninlarning ijodiga bag‘ishlangan musiqiy-she’riy kompozitsiya sahna ko‘rinishlari qo‘yildi.

Kafedrada o`qitiladigan fanlar

1. Қозоқ адабиёт тарихи (3 курс)
2. Қозоқ адабиёти танқидчилик тарихи ва адабий жараён
3. Қозоқ адабиёти танқидчилик тарихи ва адабий жараён
4. Қозоқ адабиёти танқидчлик тарихи
5. Қозоқ адабиёти танқидчлик тарихи
6. Қозоқ адабиёти тарихи
7. Қозоқ орфографияси ва пунктуацияси
8. Қозоқ орфографияси ва пунктуацияси
9. Қозоқ тили ва адабиётини ўқитишда замонавий педагогик технологиялар
10. Қозоқ тили ва адабиётини ўқитишнинг назарияси ва методикаси
11. Қозоқ тили ва адабиётини ўқитишнинг назарияси ва методикаси
12. Қозоқ тили стилистикаси
13. Қозоқ тили тарихи
14. Қозоқ тили тарихи
15. Қозоқ тилининг назарий грамматикаси
16. Қозоқ тилининг назарий грамматикаси
17. Ҳозирги қозқо адабий тили
18. Ҳозирги қозоқ адабий тили
19. Ҳозирги қозоқ адабий тили
20. Ҳозирги адабий тил
21. Adabiyot tarixi
22. Analiz hudojestvennogo teksta
23. Analiz xudojestvennogo teksta, fakultet inostrannix yazikov, 1 kurs
24. Detskaya literatura
25. Detskaya literatura i folklor, fakultet nachalnogo obrazovaniya i sporta, 2 kurs
26. GAK, fakultet inostrannix yazikov, 4 kurs, 401-RT,402-RT
27. GAK, magistratura, 2 kurs
28. Istoriya literaturi
29. Istoriya literaturnoy kritiki i sovremenniy literaturniy protsess
30. Istoriya literaturnoy kritiki i sovremenniy literaturniy protsess, fakultet inostrannix yazikov, 3 kurs
31. Istoriya mirovoy literaturi
32. Istoriya russkoy literaturi
33. Istoriya russkoy literaturi, fakultet inostrannix yazikov, 2 kurs
34. Istoriya russkoy literaturi, fakultet inostrannix yazikov, 2 kurs
35. Istoriya russkoy literaturnoy kritiki i sovremenniy literaturniy protsess, fakultet inostrannix yazikov, 3 kurs
36. Istoriya zarubejnoy literaturi
37. Kurs povisheniya kvalifikasii
38. Literatura narodov stran SNG
39. Literaturnie napravleniya i techeniya XX-nach. XXI vv
40. Metodika i texnologiya prepodavaniya russkoy literaturi
41. Metodika prepodavaniya spetsialnix distsiplin, magistratura, 2 kurs
42. Mirovaya literatura
43. Mirovoy literaturniy protsess, magistratura, 2 kurs
44. Neprerivnaya ped. praktika
45. Opponirovanie VKR
46. Osnovi literaturovedeniya
47. Otkritaya lektsiya
48. Pedagogicheskaya praktika
49. Poetika epicheskix janrov literaturi, magistratura, 1 kurs
50. Prakticheskiy kurs po russkoy literature i virazitelnomu chteniyu
51. Praktikum po russkoy literature
52. Rodnoy yazik i detskaya literatura
53. Rodnoy yazik i literatura, fakultet pedagogiki i psixologii, 3 kurs
54. Rukovodstvo kursovimi rabotami
55. Rukovodstvo magisterskoy dissertatsiey
56. Rukovodstvo nauchno-issledovatelskoy i nauchno-pedagogicheskoy praktikoy magistranta
57. Rukovodstvo praktikoy (kult)
58. Rukovodstvo vipusknimi kvalifikatsionnimi rabotami
59. Rukovodstvo vipusknimi kvalifikatsionnimi rabotami, , fakultet inostrannix yazikov, 4 kurs, 401-Rt, 402-RT, 5 studentov
60. Sovremennaya interpretatsiya antichnoy literaturi, magistratura, 1 kurs, ruslit, 4 studenta
61. Sovremennaya zarubejnaya literatura
62. Sovremennie problemi russkoy prozi, fakultet inostrannix yazikov, 4 kurs
63. Sovremennie problemi russkoy prozi, fakultet inostrannix yazikov, 4 kurs
64. Sovremennie tendentsii razvitiya russkoy literaturi
65. Sovremennie tendentsii razvitiya russkoy literaturi, fakultet inostrannix yazikov, 4 kurs
66. Sovremennie texnologii prepodavaniya literaturi
67. Sovremenniy literaturniy protsess
68. Sovremenniy literaturniy protsess, fakultet inostrannix yazikov, 3 kurs
69. Teoriya i metodika prepodavaniya literaturi
70. Teoriya literaturi
71. Texnologiya proektirovaniya protsessa obucheniya russkoy literature
72. Ustnoe narodnoe tvorchestvo
73. Vvedenie v literaturovedenie
74. Zaщita kursovix rabot
75. Zaщita magisterskix dissertatsiy
76. Zaщita vipusknix kvalifikatsionnix rabot
77. Абайшунослик
78. Адабиёт практикуми
79. Адабиёт тарихи
80. Адабиёт ўқитиш методикаси ва технологияси
81. Адабиётшунослик асослари
82. Анализ художественного текста и выразительное чтение
83. Бадиий матн таҳлили ва ифодали ўқиш
84. БМИ
85. БМИ
86. БМИ
87. БМИ
88. ДАК
89. Жаҳон адабиёти
90. Курс иши
91. Методика преподавания литературы
92. Методика преподавания специальных дисциплин
93. Мировой литературный процесс
94. Она тили практикуми
95. Она тилини ўқитиш методикаси ва технологияси
96. Педамалиёт
97. Педамалиёт
98. Поэтика эпических жанров
99. Пропедевтический курс русской литературы
100. Современная интерпретация античной литературы, магистратура, 1 курс, рус
101. Современные интерпретации античной литературы
102. Теория и практика литературоведческого анализа эпических жанров
103. Теория и практика литературоведческого анализа эпических жанров
104. Туркий халқлар адабиёти
105. Туркология тарихи
106. Туркология тарихи
107. Умумий тилшунослик
108. Умумий тилшунослик
109. Умумий тилшунослик
110. Умумий тилшунослик
111. Умумфанларни касбга йўналтириб ўқитиш
112. Ўқитувчининг нутқ маданияти
113. Ўқув амалиёти

Kafedra a`zolari